بدلیجات به دلیل استفاده از مواد ارزانتر نسبت به جواهرات، طیف وسیعی از فلزات و ترکیبات را شامل میشوند که هر کدام ویژگیها و ظاهر خاص خود را دارند:
- آلیاژها (Alloys):
- توضیح: آلیاژها مخلوطی از دو یا چند فلز هستند که برای دستیابی به خواص بهتر (مانند استحکام بیشتر، رنگ خاص یا کاهش هزینه) ساخته میشوند. در بدلیجات، آلیاژهای رایج شامل ترکیبی از مس، روی، قلع، نیکل و گاهی آلومینیوم هستند.
- مزایا: هزینه تولید پایین، قابلیت شکلدهی آسان، امکان ایجاد رنگهای متنوع.
- معایب: برخی آلیاژها (به خصوص آنهایی که حاوی نیکل هستند) ممکن است باعث واکنشهای آلرژیک در افراد حساس شوند. همچنین، این فلزات نسبت به رطوبت و مواد شیمیایی حساسترند و ممکن است به مرور زمان کدر شوند یا رنگ پس بدهند.
- استیل (Stainless Steel):
- توضیح: فولاد ضد زنگ، آلیاژی از آهن است که حداقل 10.5٪ کروم دارد. این کروم با اکسیژن هوا ترکیب شده و یک لایه محافظ نازک و نامرئی (لایه اکسید کروم) روی سطح فلز ایجاد میکند که از زنگ زدن و خوردگی جلوگیری میکند.
- مزایا: مقاومت بالا در برابر زنگزدگی و کدر شدن، ضد حساسیت بودن (برای اکثر افراد)، استحکام خوب، ظاهر براق و مدرن.
- معایب: وزن بیشتر نسبت به برخی آلیاژها، قابلیت سختتر برای ایجاد جزئیات ظریف در مقایسه با فلزات نرمتر.
- برنج (Brass):
- توضیح: آلیاژی از مس و روی. برنج رنگ طلایی گرم و جذابی دارد که آن را شبیه به طلای زرد میکند.
- مزایا: ظاهر زیبا و شبیه به طلا، قیمت مناسب، قابلیت شکلدهی خوب.
- معایب: مانند مس، برنج نیز میتواند با گذشت زمان اکسید شده و کدر شود یا تغییر رنگ دهد (سبز یا قهوهای شود). همچنین ممکن است در برخی افراد حساسیت ایجاد کند. برای جلوگیری از این مشکلات، اغلب روی آن را با لایههای محافظ یا روکش آبکاری میکنند.
- مس (Copper):
- توضیح: فلزی با رنگ قرمز-نارنجی مایل به صورتی. مس به دلیل خواص درمانی احتمالیاش (که البته از نظر علمی کاملاً اثبات شده نیست) و رنگ منحصر به فردش، گاهی در بدلیجات استفاده میشود.
- مزایا: رنگ گرم و خاص، خواص درمانی ادعا شده.
- معایب: به سرعت اکسید میشود و رنگ آن تیره یا مایل به سبز (به دلیل تشکیل سولفات مس) تغییر میکند. همچنین میتواند باعث ایجاد اثر سبز رنگ روی پوست شود که موقتی است. اغلب بدلیجات مسی، روکش دارند تا این مشکلات کمتر شود.
روکشها (Platings/Coatings):
بسیاری از بدلیجات، حتی اگر از آلیاژهای ارزان ساخته شده باشند، با لایهای از فلزات گرانبهاتر یا مقاومتر روکش میشوند تا ظاهر بهتری داشته باشند و دوامشان بیشتر شود. رایجترین روکشها عبارتند از:
- آبکاری طلا (Gold Plating): لایهای نازک از طلای 24 عیار یا طلا با عیار پایینتر روی سطح فلز پایه. این روکش باعث میشود بدلیجات شبیه طلا به نظر برسند.
- آبکاری نقره (Silver Plating): لایهای نازک از نقره استرلینگ یا نقره خالص.
- آبکاری رودیوم (Rhodium Plating): رودیوم فلزی از خانواده پلاتین است که بسیار براق، سخت و مقاوم در برابر خوردگی است. روکش رودیوم اغلب روی طلای سفید و استیل استفاده میشود تا درخشندگی بیشتری بدهد و از کدر شدن آن جلوگیری کند.
- روکش PVD (Physical Vapor Deposition): این یک روش پیشرفتهتر آبکاری است که در آن لایهای بسیار نازک و مقاوم از فلز (مانند طلا، رودیوم، یا استیل) در خلاء روی سطح بدلیجات نشانده میشود. این روکشها دوام بسیار بالایی دارند.
در انتخاب بدلیجات، توجه به جنس و نوع روکش آن میتواند به شما در انتخاب محصولی با دوام بیشتر و بدون ایجاد حساسیت کمک کند.
